Program kształcenia i plan studiów

Celem studiów podyplomowych  Dziedzictwo kulturowe Podtatrza jest:

• wyposażenie w kompetencje do prowadzenia zajęć regionalnych pozalekcyjnych (dla nauczycieli), pozaszkolnych (dla animatorów kultury, regionalistów). 
• uświadomienie potrzeby kultywowania tradycji związanych z dziedzictwem kulturowym regionu;
• uświadomienie roli gwary jako wartości;
• przygotowanie do współtworzenia życia kulturalnego regionu;
• kultywowanie góralszczyzny.

Studia podyplomowe Dziedzictwo kulturowe Podtatrza w założeniach organizatorów mają też spełniać funkcję forum wymiany doświadczeń i współpracy między osobami i instytucjami skupionymi wokół szeroko pojętego regionalizmu.

Planowane studia podyplomowe są zgodne z potrzebami oraz perspektywami rynku pracy. Mają za zadanie przygotować:

• nauczycieli do prowadzenia dodatkowych zajęć z edukacji regionalnej;
• redaktorów prasy lokalnej do pisania o kulturze regionu (w tym także redagowania tekstów gwarowych);
• działaczy kultury do prowadzenia warsztatów związanych z kulturą regionu;
• właścicieli gospodarstw agroturystycznych do promowania kultury regionalnej;
• instruktorów zespołów regionalnych.

Struktura kwalifikacji absolwenta – sylwetka absolwenta dla studiów podyplomowych

Absolwent podyplomowych studiów kwalifikacyjnych Dziedzictwo kulturowe Podtatrza zdobędzie wiedzę dotyczącą:

• ważniejszych wydarzeń i postaci historycznych Podtatrza;
• flory i fauny regionu;
• gwar krain podtatrzańskich;
• literatury regionalnej;
• podstawowych wiadomości z zakresu kultury Podtatrza;
• obyczajowości górali;

oraz umiejętności w zakresie:

• odczytywania znaków historii na współczesnym Podtatrzu;
• rozpoznawania charakterystycznych dla regionu gatunków roślin i zwierząt;
• przyporządkowania tekstu do określonej gwary góralskiej;
• prowadzenia zajęć muzyczno-tanecznych;
• kultywowania tradycji regionalnych;
• wprowadzania ucznia w świat kultury regionalnej;
• promowania kultury regionu;
• korzystania z zasobów muzealnych Podtatrza w pracy dydaktycznej;
• identyfikacji typowych dla góralszczyzny motywów zdobniczych;
• posługiwania się gwarą w tekście mówionym i pisanym;
• przygotowania dzieci i młodzieży do konkursów recytatorsko-gawędziarskich.

Program studiów

Charakterystyka planu studiów i modułów

Studia podyplomowe prowadzone będą w formie niestacjonarnej. Zajęcia odbywać się będą w soboty i niedziele według harmonogramu ustalanego na początku semestru.

Studia podyplomowe trwają 2 semestry i kończą się obroną pracy dyplomowej.

Liczba punktów ECTS niezbędnych do uzyskania kwalifikacji: 60.

Po uzyskaniu efektów kształcenia określonych dla studiów podyplomowych Dziedzictwo kulturowe Podtatrza absolwenci otrzymają świadectwo ukończenia studiów podyplomowych, na którym są wyszczególnione przedmioty, liczba zrealizowanych godzin i punkty ECTS, liczba semestrów oraz wynik studiów podyplomowych.

Plan studiów podyplomowych obejmuje 5 bloków tematycznych:

Historia

Cele:

• zapoznanie studentów z przeszłością regionu, którego losy wiążą się z historią różnych narodów;
• przybliżenie ważniejszych postaci i wydarzeń z historii Podtatrza;
• kształtowanie umiejętności patrzenia na współczesność regionu przez pryzmat jego historii.

Treści:

Wybrane zagadnienia z zakresu historii Spiszu, Orawy, Podhala, związane z osadnictwem oraz kształtowaniem się tożsamości narodowej na pograniczu, w tym także na pograniczu kultur; ważne wydarzenia historyczne i ich bohaterowie; źródła refleksji historycznej na Podtatrzu

Przyroda i geografia

Cele:

• zapoznanie studentów z ekosystemami Tatr, Pienin, Gorców i Babiej Góry;
• uświadomienie konieczności ochrony przyrody regionu.

Treści:

Podstawowe wiadomości z zakresu geografii tej części Karpat (geologia, topografia); wybrane zagadnienia z zakresu flory i fauny typowych dla poszczególnych parków; gatunki endemiczne, gatunki chronione, współistnienie człowieka z przyrodą, ekologia.

Literatura i język Podtatrza

Cele:

• zapoznanie studentów z gwarami podtatrzańskimi;
• kształtowanie umiejętności redagowania tekstu gwarowego;
• zapoznanie studentów z historią i współczesnością literatury regionu Podtatrza.

Treści:

Cechy gwary orawskiej, spiskiej, podhalańskiej, pienińskiej, zagórzańskiej; ortografia gwary; związana z regionem twórczość W. Orkana, K. Tetmajera i S. Witkiewicza; źródła literatury regionalnej; generacje góralskich poetów; główne motywy; gawęda podhalańska.

Kultura

Cele:

• zapoznanie studentów z tradycjami regionalnymi oraz sztuką ludową;
• wprowadzenie w zagadnienia związane z muzyką, tańcem i śpiewem;
• kształtowanie świadomości estetycznej w odbiorze sztuki regionalnej;
• zapoznanie studentów z formami architektonicznymi typowymi dla regionu.

Treści:

Warsztat etnografa; regionalne tradycje związane z rokiem liturgicznym, życiem rodzinnym oraz uprawą roli; podstawowe kroki tańców góralskich; rodzaje „nut” i śpiewek góralskich; podstawowe zajęcia górali (pasterstwo, rzemiosło), strój; szlak architektury drewnianej; sztuka ludowa Podtatrza; współcześni twórcy.

Etos górala

Cele:

• wprowadzenie w zagadnienia aksjologii w wymiarze regionu;
• określenie źródeł stereotypów dotyczących górali.

Treści:

Hierarchia wartości; autorytety; rodzina góralska i jej rola w wychowaniu ku wartościom; mitologizacja i heroizacja górali w literaturze.

Edukacja regionalna

Cele:

• przekazywanie wiedzy o własnym regionie, uwzględniającej aspekty geograficzne, etnograficzne oraz kulturowe. Usytuowanie tych wiadomości na tle szerszej rzeczywistości narodowej, państwowej i europejskiej;
• wyposażenie dzieci w świadomość, dotyczącą wartości tkwiących w kulturze duchowej i materialnej regionu w powiązaniu z wartościami narodowymi, państwowymi i ogólnoludzkimi;
• wyposażenie dzieci i młodzieży w umiejętności interpretacji głosowej tekstów gwarowych.

Treści:

Regionalizm, folklor, przekaz pokoleniowy, zakorzenienie, etos górala, dziedzictwo rodowe, kulturowe, religijne, historyczne, system wartości, ludowy styl artystyczny, tradycje i obrzędy, postawy wobec inności oraz związki z literaturą polską utrwalone w tekstach twórców Podtatrza, praca z tekstem gwarowym w szkole, miejsce gwary w edukacji ucznia szkoły podstawowej i gimnazjum, integracja i korelacja treści nauczania.

Plan studiów podyplomowych (pobierz)